'n Klein encyclopedie

Colla Bemelmans haet al dök zat gezag veure microfoon det hae zich neet wiltj maete mit de gelieërdje luuj. Goddank zaet hae dao dan noeajt bie, waem hae daomit veurhaet. En nag mieë goddank bliek oet vanalles det hae zelf belaezen is inne ganse werreldliteratuur. Hae zów geine gelieërdje zeen!

Noe haet hae ós toch e werkske d'r neer gelag wo se verslage van steis. Hae leet waal dökker in 't kalle valle det hae wäörd bie-ein haoldje, meh toch neet det hae mit e naoslaagwerk ane gang waas. Noe haet hae in 110 pagina's ós 'n klein encyclopedie van Nut en 't Nuts gegaeve. 't Is neet allein e net book gewore mer ouch ein mit nöt. En neet allein veur Nut.

Me kan dao vanalles in vinje. Veural: 't plezeer det Colla aan zien Nuts haet. Zien inleiïng doert 10 van die 110 pagina's. Hae zaet veur waem 't book bedoeldj is, waat waal en waat neet drin steit, wie de sjriefwies geregeldj is en waat 't Nuts toet Nuts maak: det lèste is e saort taalkundige inleiïng op taalgrenze die róndjón Nut veurkómme. Veural óngerwiesgaevendje inne sjoeale en miense die de sjriefwies of de beteikenis van wäörd wille opzeuke zólle - volges de sjriever - plezeer kónnen höbbe van dit werk.

't Geit de samestèller neet óm aaj wäörd mer óm 't Nuts van dezen tied. De waordelies Nuts-Nederlands besleit tieën pagina's, de lies Nederlands-Nuts ouch. Me kan dus van twieë kenj opzeuke. De lieste zeen gans sumpel gehaje. 't Nuts waord steit 'kaad' naeve det waord in 't Nederlands. Ouch de lies Nederlands-Nuts is zoea opgestèldj. Dao steit nieks bie van waordsaort, accent of oetspraok. Allein waat de gewuuen gebroekers wille wete, steit drin.

Me mót - det steit ouch inne inleiïng - al Nuts kinne veurdet me geit wèrke mit de lieste. Inne lies Nederlands-Nuts steit twieë keer 't trefwaord 'dwars'. 't Ein is in 't Nuts 'dwaesj', 't anger 'waesj'. Wie 'dwaesj' of 'waesj' oetrein in beteikenis guuef 't book neet: det mót d'n opzeuker zelf veuraaf wete. Kritiek is dit neet. 't Is 'n beargumenteerdje keus vanne sjriever. Hae wiltj e book höbbe det ech gebroek geit waere. Die waordelieste zeen waal 't hert van 't book. Meh dao is väöl mieë. Dao is 'n lies mit veurname in 't Nuts. Dao zeen e paar lieste mit femieljename inne oetspraok oet Nut. Op anger plaatse is waal èns bewaerdj det de Limburgse vorm van die achtername verzameldj mótte waere. Hie is det gebeurd. Döks kump 'ne naam ('Huits') in versjillendje lieste veur: geine noead! Alle kirkdörper vanne gemèndje Nut staon drin inne oetspraok oet Nut. Ouch 'n deil veldj- en watername staon drin. Veer dinke det de sjriever lang neet alles hievan opgesjreven haet. Haopelik haet hae de neet aafgedrökdje veldj- en watername bewaard: mieë nag es de name vanne luuj zeen de veldj- en watername vas verbónje mit 'n plaats. Name van lenjer en name van groeate plaatse ('Peries') staon drin. Name van plantjen en dere staon drin. Oetdrökkingen en gezèkdjes staon in 'n apaarte lies. Achteraan drin staon aaj tekste in 't Nuts: emes dae mit tekste ane gank wiltj, kan dao beginne.

Colla Bemelmans zitj natuurlik gans zelf in dit book. Hae haet de keus gemaak en nemes anges. Gans waor is det noe ouch al weer neet: Wim Simons zitj ouch drin. Hae haet sjoean teikeninge gemaak die dich veural stilkes doon griemele. Wim zien vot-mit-oeare is allein meh lachendj te bekieke.

Es g'r toch aan 't zeuke zeent: kiektj mer 'ns op op blz. 51 wie Colla Bemelmans veur Wim 'ne sjaopskop is gewore... Geer zóltj d'r plezeer aan höbbe!

Pierre Bakkes
20-12-2002