Info vuur 't óngerwies

D´r Lieëwekuëning

Dizze mjoezikel is sjpesjaal gesjrieëve um oet te loate veure durch ouwesj en lieërkrachte va basissjoeële vuur hun sjoeëlkinger en aahank. "D'r Lieëwekuëning" is ing bewirking va Walt Disney's "Lion King".

Ze besjeet oet e gans oetgesjrieëve skrip mit dialoge en leedjestekste i Heëlesj plat.  Ze is óch gemind es dialekpromosie vuur sjoeële en amateurtonieël vuur i ege weike en in buëte. "D'r Lieëwekuëning" is twieë joar truuk zes moal mit sukses óp de buun gebrach durch ing sjoeël (lieërkrachte, ouwejs en kinger) i Sjènne (Schinnen).

 

 

D'r ópzet

De opveuring van dees bewirking va "Lion King" is gerich óp kinger (vanaaf 5 joar bis 80 joar)

Basissjoeële kanne gemekkelig oet de veut mit 't skrip (vazelfsjpreëkend hoof nit jieëker dink genauw volges dees beschrieving gedoa te weëde; angere, beëtere ideeje, kan me gerus ipasse)

Dees oetveuring is, wie gezag, es mjoezikel bedoeld .

Ich han gekoaze vuur kótte, neet te zier igewikkelde scènes, die aaf en touw in ing tableau-echtige setting sjtund, zoeëdat de betovering van d'r oersjprunkelige mjoezikel bliet besjtoa.

Kótte inkel- en twieësjpröak, sologezeng, duozang en koeërsjtukker weëde aafgewisseld mit tekenfilmbilder oet Walt Disney´s “Lion King” en hei en doa mit e passend sjimmesjpel.

Bei de ópveuring i Sjènne woar óch orkesbegleiïng van ing zesmansformasie vuur versjeije zangnómmere. Evvel me vingt doauërver wier nieks truuk in 't skrip.

D'r regieseur mót mer kieke wie heë dat wil aapakke.

 

Geregeld kunt óch humor in 't sjtuk vuur es óch verwiezinge noa bekinde Limburgse plaatsje en kinmerke.

 

Boete 't dialek es tonieëlsjproak is 't óch meugelig de oetveuring nóch mieé óp de ege sjtrieëk aaf te sjtumme.

 

Dekors en kestuums mótte opee aafgesjtumd weëde, mit inne neet te zier gedetajeerde hingergrónk. De fantasie van de toesjouwere mót geprikkeld weëde.

Zoeë:

  • weëd óch neet té vöal gevroag van d'r sjpiélkóns van de akteure.
  • krient de dekors, kestuums, 't sjmienke en d'r belichting, zoeëwie d'r zank de richtige plaatsj in 't sjtuk.
  • kan d'r verteller de toesjouwere durch 't verhoal leie, zoeëdat d'r inhoud teëgenuëver de show neet verloare geet.
  • kriet 't sjtuk zie ege karakter.
  • weëde de toesjouwers nuisjierig noa dizze ivulling va” Lion King” (zier bekank va mjoezikel en film).

Kótte samevatting van 't verhoal

Simba, 't pasgeboare lieëwewelepke van kuënigspaar Moefasa en Saraba weëd as d'r erfópvolger vuurgesjteld aan de dere van 't dereriek. Kuëning Moefasa óngerwiest ziene jong uëver al woauëver heë besjeed mót wete went 't sjpieëder zoeëwied is. Scar de zjaloeëze broor va Moefasa bruit evvel óp get um Simba 't kuëningsjap aafhengig te make. Mit mitwirking van de valsje hiejena´s lokt Scar kuëning Moefasa en Simba in ing val en dat lup funes aaf. Moefasa verongeluk óp 't moment dat heë Simba wil redde van de óp hól gesjlage kud gnoes, die bauw dra zind ziene zoon doeëd te trampele. Simba, durch de hyena´s voetgejaag noa e land wiedeweg, mót kloar kómme mit de gedanke dat heë sjood hat aan d'r doeëd va ziene pap. Heë riskeert zich neet truuk te goa noa zie hemetland. En doa meent me dat heë doeëd wuër.

Simba mak kinnes mit twieë nui vrung: Timo en Poemba. Met hun dreie trekken ze mitee óp. Op zieëkere daag, Simba is óngertusje volwasse woeëde, truf heë touwvellig ziene vreugere vrundin Nala i gen busj. Zie is zieër vroeë dat d'r Simba nog leëf, en dat de vrundsjap wer kan ópbluie.

Evvel, dat 't ing groeëte ieëlend is in 't dereriek, noe Scar zich 't kuëningsjap hat gepak, dat deed Simba hieël vöal leed. Jüs óp dat moment kunt d'r truie meester Rafiki ópdage en reik Simba de “Sjpegel va Izich” aa. Doamit weëd 't Simba dudelig, dat neet heë, mer nónk Scar, d'r doeëd kuëning Moefasa óp zie gewieëte hat.

Va dat moment aaf is Simba zoeë wied dat heë zien plich óp zich wil numme. Heë zal va noeaaf aa 't derenland mit respek vuur al wat leëf, de dere, de beum, de plante en de blómme goa besjture. Heë pak zich beiee mit zien vrung en same gunt ze óp weëg um Scar voet te jage.

 

Dees fabel vertelt va good en sjleg, vrundsjap en sjaloezigheed, evvel óch uëver good leidersjap dat nit besjtoa kan oane respek vuur al wat leëf, zoeëdat alle lüj eedrechtig mit de natoer, kanne leëve.

 

Intresse?

't Besjteet ing seedeerom va 't ganse sjtuk, es óch ing partituur vuur de zangsjtukker.

 

Gezelsjappe, vereniginge of sjoeële die intresse hant vuur mie skrip, of mieë d'r va wille wete, kanne zich richte noa 't óngersjoand adres of iemeel:

John Bovendeert

Schoolstraat 28

6336AR Hulsberg

tel: 045-4051881

j.bovendeert@home.nl

 

Lesbreve

Vier ontwikkele es Krink Heële geer in uëverlek en samesjproak mit ’t óngerwies nui lesbreve uëver óngerwerpe in ’t dialek of uëver volkskultoer.

 

Dieng ege sjproak vuur ’t basisóngerwies

In 2005 zint de ieëjste beuksjkes va d’r sjoeëlaapak vuur ’t basisóngerwies , “Dien eige taal”oetgekoame. Ze “drieëne mit” in ’t projek”Taaltrotters” van ’t CK i Zittert. ’t Zint beuksjkes woeë-in ’t geet um attitudevorming bei lierlinge van 10 joar rondum versjeie tale – óch ’t Heëlesj plat – in hun umgeëving. ’t Is neet de bedoeling dat de lierlinge Limburgs gónt liere in de klas. Went ze dat toevallig waal dont, is dat mitgenoame. Waal kinne sjtukker va de beukerteks deens doeë as noasjlaagwerk: beivuurbild de sjtuksjkes uëver de sjpelling van ’t Limburgs.

 

 

’t Mees opvallende aa dizze aa-pak is waal, dat de (autochtoon) taal die der lierling as ieësjte taal mit de klas i-bringt, de taal is van ’t beuksjke dat durch deë lierling gebroek weëd. Is die taal Limburgs, dan sjtónd ganse sjtukker drin in ’t Limburgs. Is die taal Hollendsj, dan zint die sjtukker in ’t Hollendsj (Nederlands). Dat betekent dus dat de lierlinge ee vuur ee eventueel anger beuksjkes gebroeke. Mak nieks oet: de tekste in ’t Hollendsj lope gans parallel mit de Limburgse tekste. De beuksjkes zint trouwens och ’t zelfde oet.

 

 

Jieëkere óngerwies-geëvende kan mit dees beuksjkes oet de veut. Me hoof zelf gee plat te kalle um mit de lierlinge d’r durchhin te wirke. ’t Geet neet um te liere, mer um attitudevorming.

 

Pierre Bakkes (red.), Je eigen taal. Lerarenboek. Bureau Streektaal Nederlands-Limburg, Roermond 2005. 24 blz.

 

Pierre Bakkes (red.), Je eigen taal. Leerlingenboek. Nederlandstalige uitgave. Bureau Streektaal Nederlands-Limburg, Roermond 2005. 112 blz.

Herdruk 2006.

 

(Bron: de website van de Streektaalfunctionarissen in Limburg)

 

 

Wier in dieng taal

In 2006 zint de ieësjte beuksjkes versjieëne van inne sjoeëlaapak vuur ’t vuurtgezat óngerwies deë durch Bureau Streektaal ontwikkeld is: Wiejer in dien Taal.

Deë aa-pak is bedoeld vuur lierlinge van 14-15 joar en focust graad wie d’r aa-pak vuur ’t basisóngerwies “Dien Eige Taal”, op de twieëtaligheed i Limburg. Besjikbaar zint noe ’t docentebook en lierlingebeukerin ’t Hollendsj, Remungs, Zittesj en Geleëns. Vertalinge in anger dialekte die ’t Mastreechs en ’t Venlo’s volge sjpieëder.

 

Pierre Bakkes, Ton van de Wijngaard (red.), Verder in je taal. Docentenboek. Roermond 2006. ISBN 90-77457-14-3. 28 blz.

Pierre Bakkes, Ton van de Wijngaard (red.), Verder in je taal. Leerlingenboek. Nederlandstalige uitgave. Roermond 2006. ISBN 90-77457-15-1. 84 blz.

  

Wilt ier mieë wete uëver “Dien Eige Taal” of “Wiejer in dien taal”, bel of mail dan effe mit ’t bureau Streektaal:

Ton van de Wijngaard

Bureau Streektaal Nederlands-Limburg

Kapellerlaan 36

6041 JC Remunj ('Roermond')

Tel.: 0475 399 280

E-mail: tvdwijngaard@hklimburg.nl

 

Kiek vuur dit óngerwerp óch ins op de website van OUDERS ONLINE en d’r ÓNGERWIESBÓND CNV.

 

(Bron: de website van de Streektaalfunctionarissen in Limburg)