Vriedig de dertieënde !
Vriedig de dertieënde.......kiek oet!!
13... De ermoodzeier ónger de getalle, het kump nao het gelöksgetal 12 en vilt boete 't Babylonische duodecimale sjtèlsel, 't is 't lieëlikke, ondeilbare getal, het getal van éín te väöl, dertieën is fout, dertieën brunk óngelök!!
De Grieke en de Romeine wore al sjuuj veur dit siefer, ómdet 't es óndeilbaar getal (ouch 11), kump nao twelf det is ein van de heilige getalle.
Veur de judde van 't awe testament woor de dertieënde dökker eine gelöksdaag:
(Esther 8,12 en 't ieëste book van de Maccabeeërs 7, 43 vv.).
In sommige gebroeke haet 't getal 13 nog ummer ein gunstige beteikenis.
Mit elf of dertieën koriander körrelkes, in ein zuuver liene bujelke, gebónje óm 't baovebein van ein maagdelik maedje kan men zelfs ein bevalling verlichte en besjpooje!! (´t is mer eine weet!)
Woveur den det ónheilbrèngende? In de Christelijke cultuur brunk men det in verbandj mit de biebel. Dao wurt nog ummer bewaert dat dertieën aan ein taofel ongelök brunk.
Aan 't letste aovondmaal zote 13 persoane, de ieëste dae opsjtóng woor Judas... De ieëste dae opsjtuit zal 't sjlech vergaon. Judas woor ouch de ieëste dae stjtórf. (Matth. XXVII:5)
Vriedig, de óngelöksdaag, mit kans op verdöbbeling van 't óngelök waeges de kruutsiging. Dit is meugelik de verklaoring tot 't in sjtand hawte van dit biegeluif.
Det 't de oarspjróng zou zeen is neet sjus. Wied veur 't begin van oos joartèlling besjtóng al de meining det väöl getalle ein magische beteikenis höbben.
't Sjpaor van de Grieke en Romeine löp doad.
Ein passage in ein "Lexicon des aberglaubens" van Christian Wehr (1991):
"In de vijftiendaagse maandkalender van de Kelten was de dertiende dag gewijd aan Freya de godin van liefde en vruchtbaarheid.
Deze dag, twee dagen voor volle maan resp. nieuwe maan, gold als een kritische dag voor activiteiten, reizen, handel enz. Daarom verlieten de Kelten die dag hun woning niet en werd er gevast."
In ós volksgeluif is de herinnering aan dit Keltische gebroek bewaard gebleve, zij het in vervalsjde vorm door de aanpassing aan de Romeinse kalender.
Annie Schreuders Derks