Column Wim Kuipers

Woveur ich neet in ‘t book van de bössjöp sjtaon, is mich de veurbiej daag gevraog. Ich höb jao eine naam in de werreld van ’t Limburgs. Ich verdedig die taal. Waat woor?

Ierlik gezag höb ich de besjlissing nieks in de sjikke in eine wink en ein zöch genaome. Det zit zoe. Ich bön gebäörtig van Neel (Maasniel). Wen ich dao nag ins in de kirk kóm, zeen ich det in ’t book veur de miense gaaroet gein leedjes van Huub Oosterhuis sjtaon, in ‘t book van ’t bösdóm.

Zien die leedjes gesjrab? Nae: ’t is eine nuje bundel. Woveur die dan dao neet insjtaon: weit ich neet. Mesjiens vroog zien oetgaeverie te väöl geldj. Ich zeen allein det Oosterhuis dao neet insjteit. Jaomer, den die leedjes höbbe dök prachtige poëtische regels. Ich herinner mich: De mensen hebben zorgen (allei, dartig miljaar bezunige …), het brood is duur, het lichaam zwaar, en wij verslijten aan elkaar. Die lèste ach wäörd, dao kan me maekelik ein uurke euver dinke. Helaas: dit kónne väöl luuj in Limburg neet mie laeze. Gaon ze daoveur dan nao de kirk? En ich zól dus daoveur … Waat höbbe die twie beuk mitein vandoon?

Ach, neet väöl. Ich mót waal get kwiet. Ich höb mich ’t lèste jaor aafgevraog wie ich aan de poëzie gekómme bön, jungske van ei klein buurke. Veer hauwe gein beuk mit gedichter in hoes. Mien elders höbbe mich waal liere kieke: wie grei greujt, en nao de lóch. De sjterre sjnachs wore veur mich wied sjoener es filmsjterre. Mae det haet get mit geveul vandoon, neet mit poëzie.

Mie vader lierde mich van kleinsaafaan prachtige wäörd, wäörd oet Oos Taal. Dao is de Letterbak oet voert gekómme. Sjiek, mae dan hoof me nag gein gedichter te gaon sjrieve.

(Tösse häökskes: luuj wille det de Letterbak weer trök kump – hiej, noe – op dees site. Wie dinkt geer dao-euver? Laot heure.)

Wiejer: woveur loos ich in ’54 (Pruses Weltmeister) Lucebert ónger de sjeikundeles? Ich begreep dao doe minder van es van sjeikunde, mae woveur Lucebert? Mesjiens wiel miene lieraar, de dichter Th. Desir, hauw laote blieke det det get nuujs woor. Mae die anger dichters? Michel van der Plas?

Ich kan neet angers dinke dan: det is gekómme door mie miesaal. Det höb ich vanaaf de veerde, viefde klas leger sjool mitgenaome nao de kirk. Gelaeze ouch – de Introïtus, Graduales, Offertoriums, wie sjpannend vónj ich die. Dao sjting gans get angers es waat veer gewind wore. Aaf en toe roop ich nag: dauwt hemelen van boven. En dan die wäörd, verbolgenheid, gramschap, omdat ik as at brood en mijn drank met tranen mengde (griene in duur wiene, zól Colla mesjiens meine), en ik was als hooi dor geworden. Zoe dink ich det de leedjes van Oosterhuis baeter zien es die van M. Borsato, mer de jónges en maedjes die get mit wäörd höbbe, moge die neet laeze in de kirke van Limburg. Ach, ze höbbe de psalme nag, en …

… ja ich hauw dit sjtökske in ’t book van de bössjöp kónne sjrieve, dudeliker nag make wie ’t miesaal mich nao de poézie brach, dink ich noe, noe ’t te laat is, ich einzaam mös op ’t daak (psalm 102).

Kump van dae Letterbak waal nag get?

Wim Kuipers (Neels)